• مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام
  • نشست علمی- تخصصی با عنوان" مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام "، در پژوهشگاه بین المللی المصطفی در قم برگزار شد.
  • دکتر مرتضی اشرافی، دبیر علمی نشست در ابتدای جلسه گفت: جمهوری اسلامی ایران در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز از لحاظ فرهنگی و تمدنی اشتراکات فراوانی دارد،  سخن در خصوص ترمیم و تکمیل کردن روابط فرهنگی ایران یا رابطه تمدنی ایران و روسیه در آسیای مرکزی و قفقاز است؛  با این بیان که جمهوری اسلامی ایران درمیان کشورهای آسیای مرکزی نیز اشتراکات بیبشتری با تاجیکستان و ازبکستان داشته و در قفقاز هم با آذربایجان، با این حال دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در منطقه قفقاز، آسیای مرکزی و روسیه با یک سیر در حال تکمیل شدن هست که نیازمند همکاری های دو جانبه روسیه و ایران به عنوان بازیگران مهم در منطقه مذکور می باشد.

    وی افزود: در نشست "مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام"، در خدمت اساتید و میهمانان بزرگواری از کشور روسیه، هستیم که با حضور در پژوهشگاه بین المللی المصطفی(ص)، سعی داریم با محور قرار دادن موضوع مورد بحث به جمع بندی و نقاط مشترکی برسیم که افق پیش روی تحقیقات و مطالعات پژوهشگران پژوهشگاه را مشخص نماید  و در انجام تحقیقات آینده دراین مقوله به دید واضح تر و روش تری دست یابیم.

    رویکرد تمدنی خوانش و تفسیرهای ما از مسائل دینی و فرهنگی نشست مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام در جامعه المصطفی

    حجت الاسلام والمسلمین میرزایی مدیر پژوهشکده مطالعات منطقه ای المصطفی نیز با اشاره به مناسبات بین جهان اسلام و منطقه آسیای میانه، قفقاز و روسیه اظهار داشت:  امروز اتفاق بزرگی که در مناسبات بین جهان اسلام و و منطقه آسیای میانه، قفقاز و روسیه افتاده، این است که خوانش و تفسیرهای ما از مسائل دینی و فرهنگی رویکردی تمدنی پیدا نموده، کارکردها، اهداف، فلسفه ها و برنامه های دینی، کاملا انسانی،عقلانی تمدنی و عدالت محور است. این عناصر تمدنی، اخلاقی و عدالت محور، شاخص، تراز و میزان تدین ما می باشد.

    وی با بیان اینکه مناسبات فرهنگی تمدنی اسلام با منطقه آسیای میانه، قفقاز و روسیه، خصوصا خراسان بزرگ و اسلام امروز با منطقه مذکور دارای ظرفیتی عظیم برای تغییر و تحول در نظام بین الملل است.

    رویکرد المصطفی(ص): تقارب تمدنی، اخلاقی و اجتماعی مسیحیت و اسلام

    در ادامه نشست دکتر والریان اف ویاچسلاو نیکلااویچ  در پرسشی از مدیر پژوهشکده مطالعات منطقه ای که آیا ارتباطات ایران و روسیه علاوه بر مقابله با غرب ازنظر ژئوپولوتیک، مقابله با سکولاریست و ایدئولوژی هایی که در مقابل ادیان ما هستند، نیز می باشد؟

    حجت الاسلام والمسلمین میرزایی در پاسخ بیان داشت: تعامل ما با مسائل ژئوپولتیکی تابعی از خوانشهای ما از مسائل بنیادین فرهنگی- تمدنی است. مثلا جمهوری اسلامی ایران به روسیه اجازه می دهد تا بمب های خود را بر سر تروریست هایی بریزد که ظاهرا می گویند" اشهدان لااله الا الله". این مقوله فراتر از مسائل ایدئولوژیکی است، بعبارت دیگر جمهوری اسلامی ایران بیان می دارد که ما برای مبارزه با تروریسم با شما همکاری می کنیم، چه تروریسمی که ظواهر اسلامی داشته باشد و چه تروریسمی که دارای ظواهر سکولاریستی، قومی یا مسیحی باشد، در این راستا تراز برای ما امنیت خواهد بود. مقوله ایمان در اسلام نیز شامل تمام پروسه های تخصصی امنیتی می شود، که شامل  امنیت روحی، امنیت اجتماعی، امنیت تمدنی، امنیت فرهنگی می شود؛ بنابراین هدف ما مبارزه با هژمونی ها و نظریه هایی است که به عدم ثبات، عدم استقرار و نیز به اضطراب و تخریب امنیت انسانی، اجتماعی و اخلاقی منجر می شوند.

    در ادامه حجت الاسلام محمدی از پژوهشگران پژوهشکده مطالعات منطقه ای در این نشست با مطرح نمودن این که  در منطقه آسیای میانه، قفقاز و روسیه، در گذشته های نه چندان دور شاهد برخوردهای امنیتی با دینداران بودیم، این در حالی است که  در جمهوری اسلامی ایران ایمان و امنیت یکی هستند، آیا مطالعاتی در روسیه و آسیای مرکزی، بین این دو مقوله انجام می شود یا صرفا تصمیم های سیاسی گرفته می شود؟

    تجربه موفق روسیه در مقابله فرهنگی با غرب

    دکتر والریان اف ویاچسلاو نیکلااویچ اساتید دانشگاه سنت پیترزبورگ روسیه در پاسخ بیان داشت: در واقع اصل کار ما همان ایمان هست، ما هم بر اساس ایمان کار می کنیم، منتها در روسیه امروز به یک مومن یاد می دهیم چگونه از روش های روانشناسی ، حقوقی و همچنین از روش های ارتباطات و معامله با نهادهای دولتی استفاده کنند؛ این که چطور از اختلاف فاصله بگیریم ، چطور باید از حقوقی که هم مسلمانان و هم نماینده های سایر ادیان در روسه از آن برخوردارند، با استفاده از سیستم قانونی و حقوقی روسیه استفاده کنند.

    دکتر آندرو ماریدنکو  از اساتید دانشگاه سنت پترزبورگ روسیه در نشست علمی " مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام "گفت: فرهنگ، تمدن و ادبیات ایران در روسیه مقوله ای شناخته شده است و بسیاری از مردم روسیه شاعرانی مثل حافظ ، سعدی وخیام رامی شناسند، ما درد مشترکی از سوی تهاجم فرهنگ غربی به سوی کشور هایمان داریم که این تهاجم چندی است که در روسیه به سمت مباحث اقتصادی و تحریم ها هم کشیده شده، با این حال تجربه موفق روسیه در مقابله فرهنگی با غرب مدیون فعالیت های رسانه ای، در قالب هنر هفتم و موسیقی و تئاتر و سایر جشنواره های فرهنگی و هنری است که در ممالک غربی برگزار می کند و به این طریق توانسته به مقابله با غرب برخیزد.

     مرکزی برای گفتگوی تمدنی و راهبردی بین روسیه وایران باید ایجاد شود

    حجت الاسلام کیان پور مدیر اندیشکده های پژوهشکده مطالعات منطقه ای در ادامه میزگرد با مطرح کردن این موضوع که  تصویر روسیه نزد مردم ایران مثبت است یا منفی گفت: واقعیت این است که تصویر مثبتی نیست. نکته ای که وجود دارد این که در قرن های گذشته، روسیه تزاری مداخلاتی در جهان اسلام داشته، این مداخلات باعث شده ذهنیتی منفی از روسیه تزاری و شوروی در ذهنیت ها ایجاد شود و به این سمت آمده که "روسیه به دنبال منافع کوتاه مدت است تا بلند مدت

    وی افزود:  بیاییم این گفتگو ها را بنیادی و تمدنی ببینیم، وقتی ارتباط های تمدنی و فرهنگی، بنیادین، اساسی و مستحکم شوند، می توانیم اشکالات ذهنی جوامع را برطرف کنیم ، در همین راستا پیشنهادم این است که مرکزی برای گفتگوی تمدنی و راهبردی بین روسیه وایران باید ایجاد شود و درذیل این مرکز به ارتباطات میان فرهنگی و دیپلماسی فرهنگی پرداخته شود.

    تاثیر برقراری ارتباط میان تجار دو کشور در پیشبرد اهداف دیپلماسی فرهنگینشست مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام در جامعه المصطفی

    دکتر رینات رئوف اویچ مگدی اف استاد دانشگاه سنت پترزبورگ روسیه نیز در این نشست علمی  که با عنوان " مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام "تشکیل شده بود، بیان داشت: پیشنهاد ما نیز این است که بیشتر همدیگر را بشناسیم، مردم روسیه وقتی از ایران صحبت می شود، اولین چیزی که به ذهنشان می رسد، در واقع شاعرانی مانند خیام و حافظ است.

    وی افزود: تمهیداتی که ما در روسیه امروزی می بینیم، باید در نظر بگیریم، حاکمیت فعلی روسیه( بعد از شوروی)، تعلمیات ارتدوکس و حتی تعلمیات اسلامی را به مدارس برگردانده، یعنی ما امروز در مدرسه ها درس معارف اسلامی و معارف ارتدوکس مسیحی داریم .

    تبیین مهندسی فرهنگی و ارتباطات میان فرهنگی

    در ادامه دکتر عثمان مراد عبدالله از اساتید فارسی زبان دانشگاه سنت پیترزبورگ روسیه و  مدیر انجمن تاجیک های سنت پیترزبورگ در پاسخ به سوال دکتر مرتضی اشرافی دبیر علمی نشست که با مطرح نمودن این پرسش که  در خصوص روابط و مناسبات فرهنگی ایران با کشور های فارسی زبان و اینکه نخبگان فارسی دان چه آنها که زبان مادری ایشان فارسی هست و چه آنانی که با فارسی آشنایی دارند، چه تاثیری می توانند بر این روابط داشته باشند، گفت تخصص من خاور شناسی بوده و تاریخ و جغرافیای ایران را به خوبی می شناسم، لذا در نظر دارم بیشتر راجع به مناسبات فرهنگی و تمدنی ایران صحبت کنم، در سالهای گذشته قبل از دهه 90 میلادی، مناسبات شوروی و ایران خوب نبود، ما تشنه هر مجله یا روزنامه ای بودیم که در ایران منتشر می شد ، خصوصا  بعد از انقلاب اسلامی می خواستیم درباره ایران و مردم ایران بیشتر بدانیم.  همه فارسی زبانان آسیای مرکزی خصوصا تاجیک ها آرزو دارند روزی ایران و مردمی را که تمدن کهن دارند، ببینند و آشنا شوند.

    مدیر انجمن تاجیک های سنت پیترزبورگ  افزود: در خصوص روسیه هم نکاتی را بیان کنم، در حال حاضر دولت روسیه به همه ادیان در این کشور کمک می کند و آزادی دینی در میان جامعه روسیه وجود دارد، ما که جمعیت تاجیکان سن پطرزبورگ هستیم، همواره مورد حمایت دولت مرکزی روسیه قرار داریم، خود دولت به ما کمک می کند که رسم ورسوم هایی که در تاجیکستان داشتیم، در روسیه هم انجام دهیم، یعنی  دولت روسیه به دنبال آن است تا مردمی که در روسیه به تحصیل مشغول بوده و یا کار می کنند، چه تاجیک باشند، چه آذری و یا از هر قومیت دیگری که در این کشور مشغول کار تحصیل هستند،  سنتهای خود را فراموش نکنند.

    دکتر رینات رئوف اویچ مگدی اف نیز در ادامه میزگرد بیان داشت: من از تاتار های روسیه هستم، برای شروع سخنانم باید عرض کنم که تاریخ صدساله همزیستی روس ها و تاتارها باعث شد روس ها به تاتارها اعتماد داشته باشند، ما از لحاظ روحی  و فرهنگی نیز خیلی به ایران نزدیک هستیم.

    وی افزود: من از تجار سنت پیترزبورگ هستم و می توانم در این جا بیان کنم که ارتباطات فرهنگی از طریق مراودات تجاری و برقراری روابط تجاری نیز می تواند میسر گردد، لذا سخنانم را دراین خصوص ادامه می دهم که یکی ازابزار های دیپلماسی عمومی کشور ها به تجار و بازرگانان بر می گردد، یعنی برقراری ارتباط میان تجار دو کشور ویک منطقه نیز می تواند در پیشبرد اهداف دیپلماسی فرهنگی و ارتباطات میان فرهنگی بسیار موثر و کار آمد باشد.

    مباحث فرهنگی و تمدنی، بر روی میز مباحث فرهنگی طرح و تبیین شود

    حجت الاسلام طهماسبی کارشناس معاونت بین الملل جامعه المصطفی(ص)، نیز که از سوی معاونت بین الملل در این نشست علمی شرکت کرده بود، بیان داشت: اصل بنیادین در تعامل و تفاهم بین ادیان این است که اندیشمندان هر دینی باورها وحقایق دین دیگر را با مبانی خود آن دین بپذیرند. ما و شما باید به عنوان کسانی که در این مقوله فکر می کنیم، اذعان کنیم که در این زمینه مشکل داریم؛ ما می خواهیم ادیان دیگر را با مبانی خودمان ارزیابی کنیم؛ ولی واقعیت این است که هر چیزی جایگاه خود را دارد و همه چیزها را باید همان گونه که هست فهمید. در واقعیت این موضوع ما در تعامل دینی با اروپای شرقی با مشکلی به نام قیاس مواجهیم. که چنین مشکلی را با اروپای غربی نداریم؛ توضیح مطلب این که روسیه در ترکیب قبل از فروپاشی، حاکمیتی ایدئولوژیک یا شبه ایدئولوژیک داشت.

    این کارشناس مسایل آسیای مرکزی ادامه داد: در مقاطعی از تاریخ حاکمان مهندسی فکری فرهنگی و اعتقادی اندیشمندان را به عهده داشتند، ما باورمان این است که زمان آن رسیده اندیشمندان، سازمان های مردم نهاد و شخصیت هایی مثل شما در این جهت گام برداریم که مهندسی این نوع حاکمیت ها را تبیین کنیم، ما باید این تخیل را از آن حاکمان در دنیا سلب کنیم که شما نمی توانید نوع تفکر را به بشریت تحمیل کنید. بلکه اندیشمندان باید به آنها بگویند با استفاده از علوم اسلامی، چگونه روابط را تنظیم کنند. باید اذعان کنیم در مباحثی که تحت عنوان تحولات دینی و فرهنگی ایجاد می شود، نوعا سایه امنیتی برمسائل معرفتی، سنگینی می کند. باید کمک کنیم مباحث فرهنگی تمدنی بر روی میز مباحث فرهنگی طرح و تبیین شود.

    خاطر نشان می شود: بعد از پایان نشست علمی " مناسبات فرهنگی- تمدنی روسیه و ایران در جهان اسلام " نیز هدایایی به رسم یادبود از سوی حجت الاسلام والمسلمین میرزایی، رئیس پژوهشکده مطالعات منطقه ای به میهمانان و اساتید دانشگاه سنت پیترزبورگ روسیه اهداء شد.

    • <#f:6991/> : <#f:6992/>
    • <#f:6993/> : <#f:6994/>