• گزارش ششمین دوره ‏نشست گفتگوی ادیان ‏اسلام و مسیحیت
    • سخنران (ها) : حجج اسلام و المسلمین آقایان دکتر عباسی و دکتر قنبری، عالیجناب دکتر تئودوسی، دکتر ایلیه و...
    • برگزارکننده : 8 . اداره ارتباطات علمی و گفتگوی ادیان
    • مکان : این نشست به‌صورت مجازی و در قالب وبینار برگزار شد
  • به منظور ایجاد و تعمیق همکاری‌ها و تعاملات بین الادیانی میان اسلام (شیعه) و مسیحیت ‏‏(ارتدوکس رومانی) سلسله نشست هایی از سال 93 آغاز گردید که تا کنون 5 دوره با موضوعات ‏مختلف اخلاقی و الهیاتی به میزبانی طرفین برگزار شده است. در ششمین دوره از این نشستها که در واپسین روزهای سال میلادی، در نهم دیماه 1399 برابر 29 دسامبر 2020 برگزار گردید؛ با توجه به شرایط خاص اماکن مقدسه در وضعیت قرنطینه و تحت الشعاع قرار ‏گرفتن زیست معنوی جامعه به موضوع «اماکن مقدسه و زیست دینی در دوران بیماری فراگیر» ‏پرداخته شد و ارائه کنندگان دوطرف با ذکر نمونه های عینی به طرح مباحث الهیاتی، بررسی نقش ‏اماکن مقدسه و باورهای دینی و بررسی رویکرد اندیشمندان دینی و ظرفیت ادیان در ارائه راهکارهای ‏جایگزین جهت حفظ و ارتقای زیست دینی و معنوی جوامع مختلف در دوران قرنطینه و محدودیت ‏برگزاری عبادات جمعی و تجمعات مذهبی و پرداختند.‏ در این وبینار که با میزبانی کشور رومانی برگزار گردید، 6 تن از اساتید و فضلای حوزه و دانشگاه ‏از جمهوری اسلامی ایران و 5 تن از اساتید کشیش ارتدوکس از دانشگاه های مختلف کشور رومانی ‏به شکل مجازی به گفتگو و طرح مباحث و نظرات علمی پرداختند. ‏ این نشست با سخنرانی افتخاری حجت الاسلام و المسلمین دکتر عباسی رئیس جامعه ‏المصطفی‏ العالمیه به زبان انگلیسی و دکتر تئودوسی اسقف اعظم کونستانتا به زبان رومانیایی آغاز ‏گردید. دبیری علمی این جلسه به صورت مشترک توسط آقایان سید محمدحسن شفیعی از جامعه ‏المصطفی العالمیه و کشیش دکتر والنتین ایلیه از دانشگاه بخارست صورت گرفت.‏ شایان ذکر است با توجه به درخواست طرف رومانیایی، کلیه امور مربوط به برگزاری و زیرساخت ‏فنی وبینار توسط اداره ارتباطات علمی و گفتگوی ادیان، اداره فناوری اطلاعات پژوهشگاه بین المللی ‏المصطفی برگزار گردید. در این واقعه علمی 5 ساعته، در مجموع بیش از 42 مشارکت کننده و ‏میهمان از ایران و رومانی حضور داشتند و مباحث را به طور جدی تا پایان برنامه دنبال نمودند؛ که ‏این میزان مشارکت در نوع خود قابل توجه می باشد.‏
  • مقدمه

    به منظور ایجاد و تعمیق همکاری‌ها و تعاملات بین الادیانی میان اسلام (شیعه) و مسیحیت ‏‏(ارتدوکس رومانی) سلسله نشست هایی از سال 93 آغاز گردید که تا کنون 5 دوره با موضوعات ‏مختلف اخلاقی و الهیاتی به میزبانی طرفین برگزار شده است. با درگذشت اسقف دکتر اکیمسکو، ‏پیشگام این تعاملات در کشور رومانی و همچنین بروز کرونا و شرایط ویژه کشورها، برگزاری دوره ‏ششم به تعویق افتاد که در نهایت با عنایت به لزوم تحکیم و ادامه همکاری ها، با موافقت طرفین، این ‏دوره با میزبانی مرکز مطالعات و گفتگوی ادیان کلیسای ارتدوکس رومانی و همکاری پژوهشگاه بین ‏المللی المصطفی و مشارکت سفارت ج.ا.ایران در بخارست، به صورت مجازی و در واپسین روزهای ‏سال میلادی، در نهم دیماه 1399 برابر 29 دسامبر 2020 برگزار گردید. ‏
    ‏ ‏

    اهداف همایش:‏
    • بحث و تبادل نظر در خصوص راهکارهای جایگزین در عبادات جمعی و حضوری
    • به اشتراک گذاردن تجربیات موثر طرفین در شرایط قرنطینه بهداشتی
    • میزان موفقیت مراکز دینی در حفظ و ارتقای معنویت در جامعه
    • ظرفیت های ادیان اسلام و مسیحیت در ارائه راهکارهای جایگزین در شرایط خاص

    معرفی ششمین دوره همایش گفتگوی اسلام(شیعه) و مسیحیت(ارتدوکس رومانی):‏
    در این دوره با توجه به شرایط خاص اماکن مقدسه در وضعیت قرنطینه و تحت الشعاع قرار ‏گرفتن زیست معنوی جامعه به موضوع «اماکن مقدسه و زیست دینی در دوران بیماری فراگیر» ‏پرداخته شد و ارائه کنندگان دوطرف با ذکر نمونه های عینی به طرح مباحث الهیاتی، بررسی نقش ‏اماکن مقدسه و باورهای دینی و بررسی رویکرد اندیشمندان دینی و ظرفیت ادیان در ارائه راهکارهای ‏جایگزین جهت حفظ و ارتقای زیست دینی و معنوی جوامع مختلف در دوران قرنطینه و محدودیت ‏برگزاری عبادات جمعی و تجمعات مذهبی و پرداختند.‏
    در این وبینار که با میزبانی کشور رومانی برگزار گردید، 6 تن از اساتید و فضلای حوزه و دانشگاه ‏از جمهوری اسلامی ایران و 5 تن از اساتید کشیش ارتدوکس از دانشگاه های مختلف کشور رومانی ‏به گفتگو و طرح مباحث و نظرات علمی پرداختند. ‏
    این نشست با سخنرانی افتخاری حجت الاسلام و المسلمین دکتر عباسی رئیس جامعه ‏المصطفی‏ العالمیه به زبان انگلیسی و دکتر تئودوسی اسقف اعظم کونستانتا به زبان رومانیایی آغاز ‏گردید. دبیری علمی این جلسه به صورت مشترک توسط آقایان سید محمدحسن شفیعی از جامعه ‏المصطفی‏ العالمیه و کشیش دکتر والنتین ایلیه از دانشگاه بخارست صورت گرفت.‏


    شایان ذکر است با توجه به درخواست طرف رومانیایی، کلیه امور مربوط به برگزاری و زیرساخت ‏فنی وبینار توسط اداره ارتباطات علمی و گفتگوی ادیان، اداره فناوری اطلاعات پژوهشگاه بین المللی ‏المصطفی برگزار گردید. در این واقعه علمی 5 ساعته، در مجموع بیش از 42 مشارکت کننده و ‏میهمان از ایران و رومانی حضور داشتند و مباحث را به طور جدی تا پایان برنامه دنبال نمودند؛ که ‏این میزان مشارکت در نوع خود قابل توجه می باشد.‏

    ارائه دهندگان:‏

    شرکت‌کنندگان از کشور رومانی

    ‏1‏ دکتر ‏کایوس ‏کوتارو، «ادیان توحیدی در زمان بلایای ‏فراگیر؛ ضرورت تحولات و ‏سازگاری با شرایط» ،کشیش، دانشکده ‏الهیات ارتدوکس، ‏دانشگاه آراد
    ‏2‏ دکتر والنتین ‏ایلیه، «محدودیت عادات مذهبی و آثار ‏آن بر زیست جامعه»،کشیش، دانشکده ‏الهیات ارتدوکس، ‏دانشگاه بخارست
    ‏3‏ دکتر یولیان ‏دامیان، «آزادی عمل ادیان در بلایای ‏فراگیر؛ چالش‌ها و پاسخ ها. ‏مطالعه موردی زیارت مقبره ‏پاراسکو مقدس در شهر یاش ‏رومانی»،   کشیش، دانشکده ‏الهیات ارتدوکس، ‏دانشگاه یاش
    ‏4‏ دکتر یوان ‏دورا، «چالش های بحران های مربوط ‏به بلایای فراگیر، فرصتی برای ‏بازنگری در ارتباطات تلفیقی ‏علم و دین»، کشیش، دانشکده ‏الهیات ارتدوکس، ‏دانشگاه کونستانتا
    ‏5‏ انتیم بارو، «زیست راهبان در دوران بلایای ‏فراگیر»،کشیش و راهب، ‏دانشکده الهیات ‏ارتدوکس، دانشگاه ‏بخارست

    ‏ ‏
    شرکت‌کنندگان از جمهوری اسلامی ایران

    ‏1‏ دکتر محسن ‏قنبری «زیارتگاه های مقدس در زمان ‏بلایای فراگیر » ، معاون ارتباطات و بین ‏الملل و عضو هیات ‏علمی جامعه المصطفی ‏العالمیه
    ‏2‏ دکتر ‏محمدباقر ‏قیومی «هوشمندسازی عبادت و زیارت ‏اولیاء در چالش با ویروس کرونا»،   عضو هیات علمی ‏جامعه المصطفی العالمیه
    ‏3‏ استاد ‏عباسعلی ‏براتی «محدودیت مناسک عبادی جمعی ‏در زمان بلایای فراگیر»،   استاد همکار جامعه ‏المصطفی العالمیه
    ‏4‏ دکتر علی ‏سوادی، «حکمت بلایای طبیعی»، استاد همکار جامعه ‏المصطفی العالمیه
    ‏5‏ دکتر رحیم ‏دهقان ‏سیمکانی «تاثیرات بیماری فراگیر کرونا بر ‏مناسک شیعی و مسیحی، کدامیک ‏سازگاری بهتری با شرایط دارند؟»   هیات علمی دانشگاه ‏شهید بهشتی تهران و ‏پژوهشگر همکار جامعه ‏المصطفی العالمیه
    ‏6‏ دکتر طاهر ‏رضا جعفر تحفظ بر عبادات جمعی در دوران ‏فراگیری کرونا دانش آموخته جامعه ‏المصطفی العالمیه از ‏کشور کنیا

    گزیده محتوای جلسه: ‏

    بیانات ریاست مکرم جامعه المصطفی العالمیه حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر عباسی در این نشست:

    عالیجنابان، ‌ارجمندان شرکت‌کننده در این همایش مهم؛
    با عرض سلام و احترام‌ و آرزوی سلامتی برای همه شما، حدود یکسالی است که دنیای ما با ‏پدیده ای کم سابقه به نام ویروس «کویید 19» مواجه است. این پدیده در همه شئون زندگی بشر ‏تاثیری ژرف گذاشته و آن را دگرگون کرده است؛ از جمله اموری که تحت تأثیر قرار گرفته است، ‏حیات معنوی و دین‌داری و انجام مناسک دینی بشر است.‏
    بیماری یاد شده در عین اینکه بشریت را به ا همیت و نیاز به ارتباط بیشتر با خداوند توجه داد و ‏بشر احساس بیش از پیش به معنویت کرد، تنهایی انسان در دنیا و ضرورت ارتباط با قدرت بی‌نهایت ‏را زنده کرد.‏
    نقش عالمان دینی و راهنمایان معنویت در توجیه مردم در این شرایط و جبران خلاء محرومیت ‏مردم از حضور در اماکن مقدس و معرفی راه‌های جایگزین بیشتر احساس می‌شود. در شرایطی که ‏مکان‌های مقدس و عبادتگاه‌های مردم که همواره مکانهایی برای آرامش و تقرب به خدا بودند، ‏نمی‌توانند پذیرای جمعی انسانها باشند، اسلام براساس آموزه حضور همه جایی،‌هر مکانی و در همه ‏زمان‌های خداوند متعال ،‌ارتباط و تقرب به وجود لایزال الهی را توصیه می کند.‏
    آری خدای سبحان آغوش مهربان خود را در همه جا و همه وقت برای دستگیری و آرامش ‏بخشی گشوده است؛ هیچ چیزی جایگزین خداوند نمی‌شود. "و هو معکم أینما کنتم".‏


    ‏ ‏
    ‏ عالیجناب تئودوسی اسقف اعظم شهر کونستانتای رومانی
    برادران عزیز؛
    برگزاری این کنفرانس بین المللی را که با محوریت مسایل بسیار مهم دینی در بیماری فراگیر اخیر ‏می باشد تبریک عرض می نمایم. دین به مردم اعتقادات استوار می بخشد و در هر دینی مکان های ‏مقدسی به عبادت اختصاص داده شده است. در این دوره خاص نیز مردم همدلی، دوستی و ‏هماهنگی بیشتری از خود نشان دادند چرا که هیچ مانعی در مقابل محبت به هم نوعان و محبت ‏خداوند، یارای مقاومت ندارد. در شرایط سخت است که عشق و محبت تاثیرگذاری و پویایی خود را ‏نمایان می سازد و کسی که در افق عشق حرکت نماید، آسیب نخواهد دید. از همین روست که ما ‏باید به هم نزدیک تر شویم و به سبب این نزدیکی، صلح -که گاهی مورد تعرض قرار می گیرد-، از ‏چارچوب ذهن فراتر رفته به واقعیتی انکار ناپدیر بدل می شود. اینجانب از اینکه پیام دوستی و صلح ‏را ابلاغ می کنم خوشنودم چرا که همه ما بندگان یک خداییم و در مسیر محبت و مسئولیت دینی با ‏هم برادر هستیم. به امید دیدار حضوری و برگزاری این همایش در رومانی.‏
    ‏ ‏

    ارائه اول: حجت الاسلام و المسلمین دکتر محسن قنبری


    ‏ ‏
    Holy shrines and coronavirus pandemic
    زیارتگاه‌های مقدس در زمان بلایای فراگیر

    تا پیش از بروز بیماری واگیردار کووید-19، مشاهد مقدسه در ایران پذیرای زوار ایرانی و ‏غیرایرانی بودند تا اینکه در ایام اخیر، برای قطع زنجیره کرونا، این رویه به حالت تعویق درآمد. ‏محدودیت های شدید بر زیارت مزارهای حضرت فاطمه معصومه ‏‏ و امام رضا‏ در شهرهای ‏مقدس قم و مشهد که میلیون‌ها زائر مسلمان را گردخود جذب می نماید وضع گردید. به دنبال ‏افزایش نگرانی‌ها در مورد موج فراگیری ویروس کرونا، حضور در مراسمات مذهبی، کتابخانه ها، ‏مهمانخانه ها، نمازهای جمعه و حتی مراسمات افطار -اطعام ماه مبارک رمضان- و قرائت دسته ‏جمعی قرآن در ماه مبارک رمضان و نمازهای جماعت در مساجد و سایر اماکن مقدس مشمول ‏محدودیت های شدید قرار گرفتند و راه را برای عبادات انفرادی و زیارت از راه دور، به عنوان ‏راهکار جایگزین، هموار ساختند. در این نوشته با عنایت به شرایط خاص کرونایی در اقطار جهان و ‏تاکید بر تقدس برخی اماکن زیارتی در نقاط مختلف دنیا، به امکان تحقق و پذیرش زیارت معنوی از ‏راه دور از هر نقطه از زمین به عنوان مخلوق خداوند و به عنوان جایگزین زیارت حضوری مشاهد ‏مشرفه می پردازیم.‏
    ‏ ‏

    ارائه دوم: کشیش دکتر والنتین ایلیه

    ‏ ‏
    The restraint of religious habits and its effects over the community ‎life ‎
    محدودیت اعمال و عادات مذهبی و آثار آن بر زیست جامعه
    تجربه پیش‌بینی نشده بیماری فراگیر، به آرامی رفتارهای عادی مذهبی را دستخوش تغییراتی ‏قرارداد. مراسمات مذهبی با شرکت کنندگان معدودی برگزار گردید و اعمال عبادی که از طریق ‏استلام -لمس کردن- اشیای مقدسه توسط مومنین انجام می شد، از سوی مسئولین منع گردید. ‏اعمال محدودیت بر زیست فعال دینی منجر شد تا زمانی بیشتر برای تامل و تفکر در امور دینی و ‏پرداختن به سوالاتی نظیر اینکه درک صحیح از معنویت در شرایط ماندن در منزل چیست؟ و یا ‏سرنوشت رفتارهای دینی اجتماعی متاثر از این شرایط چه خواهد بود؟ فراهم گردد.‏

    ارائه سوم: حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدباقر قیومی

    ‏ ‏
    Intellectualization of worship and pilgrimage of Saints in the ‎Corona Virus challenge
    هوشمند سازی عبادت و زیارت اولیاء در چالش با ویروس کرونا
    حقیقت نماز، عبادت، ذکر و یاد خداست، چنانکه زیارت اولیاء در قلب انسان نیز محقق می گردد. در ‏واقع انسان به صورت انفرادی، کاملا مستقل و فارغ از دیگران به ارتباطی متعالی با خداوند وارد می ‏شود. این واقعیت و طبیعت جهان واپسین است که فقط توسط خداوند ادراک می شود و باعث توسعه و ‏تعالی روح انسان می گردد. حقیقت ایمان در درون انسان محقق می شود و در یک ارتباط الهی و متعالی ‏با خالق هستی تعریف می گردد.‏


    ارائه چهارم: کشیش دکتر یولیان دامیان


    ‏ ‏
    Freedom of religion in pandemic times: Challenges and responses; ‎the case study of the pilgrimage at the shrine of Saint Paraskeve ‎from Iasi, Romania
    آزادی عمل ادیان در بلایای فراگیر؛ چالش‌ها و پاسخ ها. مطالعه موردی زیارت مقبره ‏پاراسکو مقدس در شهر یاش رومانی

    واضح است که بیماری فراگیر کووید-19 در شرایط کنونی حیثیت فردی و اجتماعی ما را در تمام ‏سطوح به چالش کشیده است. اعمال محدودیت‌های بهداشتی در سطوح جهانی، ملی و منطقه ای از ‏بین همه انواع آزادی، آزادی بیان دینی را تحت الشعاع قرارداد. به عنوان نمونه‌ای از این وضعیت، ‏می‌توان به مراسم سالانه زیارت پاراسکو مقدس در شهر یاش رومانی، که در 14ام اکتبر هرسال به ‏عنوان یکی از بزرگترین مراسم زیارتی در مسیحیت ارتدوکس برگزار می گردد؛ اشاره نمود. اعمال ‏محدودیت های شدید دسترسی به زیارتگاه باعث شد، مراسم امسال کاملا متفاوت از سال های ‏گذشته برگزار شود و بحث‌ها، چالش‌ها و واکنش های متعددی را در سطح جامعه، خصوصا در ‏مساله حدود اختیارات نظام مشروطه در محدود کردن آزادی بیان دینی شهروندان برانگیخت. به ‏عنوان مهمترین مساله، "وضعیت پیچیده تقابل آزادی (دینی) و امنیت و سلامت جامعه" مورد بحث ‏و بررسی قرار گرفت.‏
    ‏ ‏
    ارائه پنجم: حجت الاسلام و المسلمین عباسعلی براتی

    ‏ ‏
    Restriction of collective rituals in the time of the pandemics
    محدودیت مناسک جمعی در زمان بیماری های فراگیر
    در تمام ادیان من جمله دین مبین اسلام، آموزه های مربوط به طهارت اماکن مقدسه نظیر معابد و ‏زیارتگاه ها، با هدف حفظ سلامت مومنین و حیات انسان‌ها و همچنین جلوگیری از سرایت بیماری ‏در جامعه وجود دارد. مقام معظم رهبری فرمودند: وظیفه ما رعایت توصیه های بهداشتی است چرا ‏که خداوند نسبت به حفظ امنیت خود و دیگران به ما امر فرموده است، لذا هر چیزی که در کنترل ‏بیماری مفید باشد فعل پسندیده ایست و هرچیز که باعث شیوع بیماری شود مذموم است. ‏
    جمهوری اسلامی ایران زیارتگاه های مقدسه در قم و مشهد‌ها را تعطیل و نماز جمعه را به حالت ‏تعلیق درآورد. همچنین با تعطیلی مساجد، مدارس و دانشگاه ها، آموزش مجازی جایگزین ‏کلاس‌های حضوری گردید. ‏
    در حدیثی از رسول اکرم‏ نقل شده که فرمودند: "اگر شنیدید که طاعون(بیماری مسری) در ‏سرزمینی شیوع یافت، به آنجا وارد نشوید و اگر در سرزمین شما طاعون آمد، از آنجا خارج نشوید". ‏
    در حدیث دیگری از ایشان نقل شده که فرمودند:"افراد بیمار را با افراد سالم در یک مکان قرار ندهید"‏

    ارائه ششم: کشیش دکتر یوان دورا

    ‏ ‏
    Challenges of pandemic crises: a new opportunity to reflect on ‎integrative relation between science and religion
    چالش‌های فراگیری و شیوع بیماری ، فرصتی برای بازنگری در ارتباطات تلفیقی علم و دین
    واقعیت شیوع جهانی ویروس سارس-کووید2 مساله‌ حل نشده " در شرایط فراگیری ویروس چه ‏چیزی ما را نجات می‌دهد؟ دعا یا دارو به عنوان دستاورد علمی؟ یا هردو؟ را دوباره در کانون توجه ‏قرار داد. اینجانب به اثبات اینکه ارتباط تلفیقی و همگرای دین(دعا و عبادات) و علم(دارو)، ‏تاثیرگذارترین شیوه در غلبه با بحران جاری هست خواهم پرداخت. ‏


    ارائه هفتم: حجت الاسلام و المسلمین دکتر سوادی

    ‏ ‏
    Wisdom behind the Natural Disasters
    حکمت بلایای طبیعی
    به اعتقاد بسیاری بلایای طبیعی، صرفا آسیب و رنج می‌باشند و فایده‌ای بر آن متصور نیست؛ حال ‏آنکه این پیشامدها و پیامدهای دشوار آن‌ها، همیشه باعث رشد و تعالی انسان در عرصه‌های علم، ‏فناوری، هم افزایی بشر دوستانه، ابراز هم دردی، ارزش‌های اخلاقی، هم بستگی ملی و بین المللی، ‏همزیستی مسالمت‌آمیز و غیره بوده است. در زمان بلایا و گرفتاری‌ها، توجه دینداران و غیردینداران، ‏به امور معنوی، نماز و اعمال عبادی افزون می‌گردد. انسان خود ایجادکننده جنگ، بیماری، فقرو ‏موارد مشابه اینهاست با این حال به نظریه پردازی درمورد نتایج اجتناب ناپذیر این اقدامات و توجیه ‏آن به عنوان بهترین گزینه برای بشریت، می‌پردازند. چرایی آن به تمایلات اربابان زمین و صاحبان ‏قدرت بر می‌گردد. مع الوصف، اگر چیزی مطابق میل ایشان نباشد، آن را یک بی‌نظمی و اختلال در ‏خلقت خدا می‌نامند. در دوران تحصیل و در کتب درسی صحبتی از خلقت، و اینکه این جهان خالقی ‏دارد نیست؛ و در استفاده از واژه"طبیعت" برای دنیای مادی اصرار می وزرند اما وقتی با بلایا مواجه ‏می شوند می‌گویند خدا وجود دارد و باید مسئولیت این مشکلات را به عهده بگیرد. استفاده از ‏استاندارد دوگانه یک رویه همیشگی برای هژمونی قدرت‌های سلطه‌گر می باشد. اگر از سلاح اتمی ‏استفاده کنند و باعث تخریب طبیعت، آلودگی محیط زیست، گرم شدن زمین، گازهای گلخانه‌ای، ‏تخریب زیست بوم و غیره شوند، آن را حق دفاعی مشروع قلمداد می‌کنند. این اقداماتی که فجایع ‏طبیعی را به ارمغان می آورد اختلال در نظم آفرینش محسوب می گردد. ما به خدا کاری نداریم مگر ‏در مواقعی که می خواهیم وجود خدا و دین وی را مورد تردید و شبهه قرار دهیم. با این توصیف، ‏ریشه اصلی همه مشکلات این جهان، یا خداست و یا باورمندان به او. باورمندانی که به کلیسا یا ‏مسجد می روند ویروس را منتقل می کنند ولی غیر باورمندان چون به هیچ دین و اصول اخلاقی ‏پایبند نیستند، هیچ خطری ایجاد نمی نمایند!.‏


    ارائه هشتم: کشیش دکتر کایوس کوتارو


    ‏ ‏
    Monotheistic religions in times of pandemic. Necessary ‎adaptations and transformations
    ادیان توحیدی در زمان بلایای فراگیر؛ سازگاری و تحولات ضروری

    باورمندان و نمایندگان ادیان توحیدی فعلی، خود را با واقعیت‌های جدید اجتماعی متاثر از ‏فراگیری کووید-19 تطبیق داده‌اند. لذا عید پاک به عنوان یکی از مهمترین مناسبت‌های(تعطیلات) ‏مذهبی در همه شاخه‌های مسیحیت، امسال خالی از حضور مردم برگزار گردید. عید فصح یهودی نیز ‏متاثر از این وضعیت، به شکلی متفاوت گذشت. در اولین شب فصح یهودی، خانواده‌ها در ضیافت ‏شام، عید صادر را در قالب یک سری اعمال نمادین، برکات و قرائت گروهی هقاد (داستان هجرت ‏یهودیان از مصر) به صورت کُر؛ جشن می‌گیرند. امسال، آغاز فصح یهودی در هشتم آوریل، با اوج ‏شیوع بیماری که جمعیت زیادی از جهان را مجبور به قرنطینه خانگی نمود؛ مصادف بود.‏‎ ‎در طول ‏تاریخ اسلام نیز، اذان نمازهای پنج‌گانه بدون تغییر در محتوا گفته می‌شد. بانگ "حی علی الصلاة" ‏موذنین در مناره‌های مساجد در سراسر جهان اسلام شنیده می‌شد ولی در کشورهای ترکیه و الجزایر ‏عبارت "صلوا فی البیوت" را اضافه نمودند. مساجد در اکثر کشورهای اسلامی بسته شد. پادشاهی ‏صعودی تصمیم بی سابقه ای را در تعلیق مناسک حج در مکه اتخاذ کرد و در عراق نیز زیارتگاه‌های ‏پرجمعیت نجف و کربلا بسته شد.‏
    ‏ ‏


    ارائه نهم: دکتر رحیم دهقان سیمکانی


    ‎ ‎
    Effects of Corona pandemic on Shiite Islam and Christian rites; ‎which one is more adaptable?‎
    تاثیرات شیوع کرونا بر مناسک دینی در مسیحیت و اسلام شیعی؛ کدامیک سازگاری ‏بهتری با شرایط دارند؟

    در سال گذشته، شیوع بیماری کرونا، مناسک مختلف دینی را دستخوش تغییرات نموده است. ‏سوالی که اینجانب به آن خواهم پرداخت اینست که: شیوع بیماری کرونا چگونه و در چه سطحی بر ‏اعمال مذهبی در اسلام و مسیحیت تاثیرگذاشته است؟‎ ‎به نظر می‌رسد شیوع کرونا شکل عبادات را ‏متحول نموده و عبادات گروهی را به عبادات انفرادی بدل نموده است. میزان تاثیرگذاری کرونا بر ‏عبادات جمعی با نحوه ارتباط دین و سکولاریسم رابطه مستقیم دارد. مسیحیت در مقایسه با ادیان ‏اجتماعی، با تجربه سکولاریسم و تقویت دین شخصی و فردی، قابلیت تطبیق بیشتری با شرایط ‏حاضر دارد. در حالیکه اسلام به ویژه مذهب شیعه به دلیل غلبه کارکردهای اجتماعی مناسک خود ‏نسبت به مسیحیت؛ در واقع در شرایط کنونی، فشار بیشتری را تحمل می‌نماید. بنابراین تجربه ‏سکولاریسم، نقش اساسی در این زمینه ایفا می‌نماید. به دیگر سخن، تجربه سکولاریسم باعث ‏تغییراتی در ظرفیت‌های ادیان در شکل مواجهه با شرایط بلایای فراگیر، می گردد.‏

    ‏ ‏


    ارائه دهم: کشیش انتیم بارو


    ‏ ‏
    Life of monks during pandemic
    زیست راهبان در دوران بلایای فراگیر

    در زبور (مزامیر) داوود علیه السلام عبارت" شما نه از وحشت شب هراسی خواهید داشت؛ نه از ‏پیکانی که در روز رها می‌شود، نه از آفت و مرضی که در تاریکی به دنبال شکار است، نه از شلاقی ‏نابودگر ظهرگاه است" به همه ما یادآور می‌شود که سراسر زندگی در سایه مرگ ادامه می یابد. ما ‏مرعوب توهم معنا و هدفی هستیم که با دستان قدرت و ثروت ساخته شده است. بر این اساس، ‏خداوند کووید-19 را برای انسان به فرصت دستیابی به موفقیت بدل ساخته است. اینست آنچه در ‏قلب یک راهب می‌گذرد. زندگی در صومعه از کار، سکوت، عبادت برای بندگی و عبودیت صورت ‏گرفته. این زیست، در فضایی پشت دیوارهای رهبانیت، جدای از دنیای مادی جریان دارد. می‌توان ‏گفت که راهبان در قرنطینه دائمی از بلای فراگیر گناهان قرار دارند. شرایطی که توسط این ویروس ‏جدید ایجاد شده به راهبان فرصت بیشتری برای اجرای چیزی که "حکومت بندیکت مقدس" نامیده ‏شده عطا نموده است. جلوه دیگر قضیه، عرصه اجتماع است. در تفکر راهبانه، اجتماع -خیر ‏جمعی- با حضور و توجه به یگدیگر، به ویژه نسبت به نیازمندان، بر فردیت پیشی می‌گیرد. لذا ‏می‌توان ادعا نمود که ویروس کرونا جهان را به یک صومعه بزرگ و راهبان را به هادیان مردم تبدیل ‏کرده است.‏
    ‏ ‏

     

    ارائه یازدهم: دکتر طاهر رضا جعفر


    ‏ ‏
    Maintaining Communal Worship during the Covid-19 Pandemic
    انجام مناسک دسته جمعی در زمان شیوع کووید-19‏
    در اسلام، همانند سایر ادیان ابراهیمی، عبادت می‌تواند به دو شکل انفرادی و جمعی انجام شود، ‏اگرچه برگزاری عبادات به صورت دسته جمعی بیشتر توصیه شده است. نمونه‌های متعددی از ‏تشویق و ترغیب خداوند نسبت به جمع شدن و برگزاری عبادت به صورت گروهی وجود دارد. بر ‏اساس یک حدیث معروف نبوی ثواب نماز جماعت هفتاد مرتبه از نماز فرادی بیشتر است و نماز به ‏همراه سایر مومنین به طور محسوس، اثرات عظیمی بر عبادت کنندگان خواهد داشت. با این حال، ‏در شرایط فعلی شیوع بیماری، عبادتگاه‌ها در سراسر جهان یا تعطیل شدند و یا محدودیت های ‏شدیدی را به اجرا گذاشتند که انجام عبادات جمعی به طور معمول، غیر ممکن گردید. حال مساله ‏اینست که این اقدامات چه تاثیراتی بر عبادت کنندگان گذاشت و برای کاهش تاثیرات منفی این ‏محدودیت‌ها چه راهکارهایی می‌توان ارائه نمود؟ ‏

     

     

    • پوستر نشست :
    • تصاویر ارائه کنندگان در این نشست :