امروز :
 
مرکز دراسات المصطفی (ص) العالمی
Al-Mustafa International Research Institute
 
 
فارسی | العربیه | English
 


نشست علمی «تاثیر حاکمیت الهی بر قانونگذاری در ج.ا.ا و کشورهای اسلامی»
شنبه ٢٨ آذر ١٣٩٤ - ١٤:٤٦

 


نشست علمی « تاثیر حاکمیت الهی بر قانونگذاری در ج.ا.ا و کشورهای اسلامی» به همت گروه حقوق پژوهشکده علوم انسانی پژوهشگاه بین المللی المصطفی در روز پنج شنبه مورخه 26/09/94 در طبقه دوم اتاق جلسات پژوهشگاه با حضور کارشناسان و پژوهشگران و با سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین دکتر محسن ملک افضلی و حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسین جوان آراسته برگزار شد.


حجت الاسلام و المسلمین دکتر محسن ملک افضلی در ابتدای این نشست علمی، ضمن اشاره به مباحث کلی مفهوم حاکمیت و انواع آن در نظام‌های مختلف سیاسی، فلسفی و حقوقی، تصریح کرد: هر اندیشمندی بر اساس دانش و برداشت خود از این مفهوم، معناهایی را استخراج نموده است.

وی حاکمیت را قدرت برتر فرماندهی توصیف نمود و اظهار داشت: حاکمیت همان قدرتی است، که در جامعه بر مردم و کشور اعمال می‌شود و هیچ قدرتی توانایی ایستادگی در مقابل آن را ندارد.


حجت الاسلام و المسلمین دکتر ملک افضلی با بیان این که برخی از اساتید حقوق حاکمیت را از لحاظ حقوقی تعریف نموده و قدرت را تنها به قدرت در کشور تنزل داده‌اند، یادآور شد: قدر مشترک تمام تعاریف از حاکمیت، ذکر عنوان قدرت بلامنازع است.


وی با اشاره به این که حاکمیت بر اساس منشاء به دو دسته کلی حاکمیت انسانی و دموکراتیک و یا حاکمیت الهی تقسیم می‌شود، ابراز داشت: در گذرگاه‌های تاریخی انواع حاکمیت‌ها بر اساس تقسیم قدرت‌ها به وجود آمده است.


حجت الاسلام و المسلمین دکتر ملک افضلی نخستین نوع حاکمیتی در گذرگاه‌های تاریخی را حاکمیت فردی ذکر کرد و اظهار داشت: در این نوع حاکمیت عده‌ای از افراد بر حسب تخصص، استعداد و یا ویژگی خاصی که دارند، بر مردم حکمرانی می‌کنند.


وی با بیان این که در حاکمیت مردمی نیز تک تک افراد جامعه به طور مساوی سهمی از حق حاکمیت و قدرت سیاسی برخوردارند، خاطرنشان کرد: نوع سوم حاکمیت انسانی، حاکمیت ملی است؛ به این معنی که بعد از گسترده‌تر شدن جوامع، به جای مراجعه مستقیم بر آراء مردم، مفهومی به نام ملت خلق شد.


حجت الاسلام و المسلمین دکتر ملک افضلی افزود: این نوع نگاه، مردم را یک پارچه در نظر گرفته و نگاه جمعی و کلی تری را اعمال می‌کند. در این نوع حاکمیت انسانی، ملت‌ها از طریق نمایندگان، حاکمیت خود را اعمال می‌کنند.


سخنران این نشست علمی حاکمیت الهی را دومین نوع حاکمیتی عنوان کرد و اظهار داشت: حاکمیت در این نوع از ذاتی ماوراء ذات انسانی نشأت می‌گیرد.
وی انسان خدایی را نخستین نوع حاکمیت بر اساس تعاریف فوق، ذکر کرد و افزود: عده‌ای با انتخاب این نوع حاکمیت، مردم را دچار انحراف کرده، خود را محور و خدا می‌نامند، که فراعنه مصر نمونه بارز این حاکمیت به شمار می‌روند.

وی نوع دوم حاکمیتی را حاکمیت مشیعتی ذکر کرد و ابراز داشت: حاکمیت مشیعتی، یعنی تسلیم قضا و قدر الهی شدن، به این معنی که بر اساس اعتقاد نحله‌هایی، حاکمیت بر اساس مشیعت الهی به افرادی که خدا خواسته واگذار می‌شود. ولو این فرد بویی از آموزه‌های الهی نبرده باشد.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر ملک افضلی با بیان این که نوع سوم حاکمیت، حاکمیت رسولان، صالحان یا همان حاکمیت ولایی است، اظهار داشت: این نوع نگاه، حاکمیت را مختص ذات خداوند متعال می‌داند و پیامبران الهی، اولی الامر و جانشینان انبیاء را در سیستمی ولایی ترسیم می‌کند.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسین جوان آراسته نیز در ادامه این نشست علمی، ضمن تبیین تأثیر حاکمیت الهی بر امر قانون‌گذاری در جمهوری اسلامی، خاطرنشان کرد: وقتی بحث از قانون‌گذاری می‌شود، قانون‌گذاری در دو اصطلاح فقهی و حقوقی از برداشت‌های متفاوتی برخودار است.

وی با بیان این که فقها در استفاده از تعبیر قانون‌گذاری، آن را تشریع ذکر می‌کنند، یادآور شد: ایشان قانون‌گذاری به معنای تشریع یا همان احکام ثابت الهی را مختص ذات الهی ذکر می‌کنند.


سخنران این نشست علمی با تأکید بر این که فقها در تشریع، مراتبی را برای حکم و قانون‌گذاری برشمرده‌اند، اذعان داشت: مرتبه ابلاغ و بیان احکام شرعی، کشف و نیز برنامه‌ریزی از مهمترین مراتب بوده و فقها نقش نهادهای قانون گذاری مدرن امروزی را در مرحله سوم تعریف نموده‌اند.
وی با بیان این که پیامبران الهی در مرتبه ابلاغ و بیان احکام شرعی بوده، فقها در مرتبه کشف احکام از طریق ابزارهای اجتهادی قرار دارند، اظهار داشت: مرتبه سوم مرتبه برنامه‌ریزی است که در حکومت اسلامی بر وظیفه وکلای امت نهاده شده است.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر جوان آراسته در پایان خاطرنشان کرد: فقها در زمان غیبت، مرتبه برنامه‌ریزی را در اختیار حاکم اسلامی می‌دانند که به صورت تنفیذی به وکلای ملت نهاده می‌شود، امام خمینی(ره) نیز قدرت تقنین و تشریع را مختص ذات خداوند متعال می‌دانند و مجلس در حکومت اسلامی تنها برنامه‌ریز است، نه قانونگذار.

 

 

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 
کلیه حقوق این سایت برای پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی(ص) محفوظ است. - Copyright © 2009-2012 - All rights reserved
مرورگر پیشنهادی : Mozilla Firefox بازدید امروز : ، بازدیدکل :