امروز :
 
مرکز دراسات المصطفی (ص) العالمی
Al-Mustafa International Research Institute
 
 
فارسی | العربیه | English
 


نشست علمی «تأثیر انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل»
چهارشنبه ٣ تير ١٣٩٤ - ١٦:٠٩

 


نشست تأثیر انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل توسط گروه اندیشه سیاسی و انقلاب اسلامی پژوهشکده علوم انسانی در روز سه شنبه مورخه 26/3/94 با حضور جمعی از طلاب، اساتید و پژوهشگران پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی در سالن اجتماعات پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی برگزار شد.
علیرضا دانشیار، پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی در این نشست علمی تصریح کرد: تأثیرگذاری انقلاب اسلامی و بازتاب جهانی آن در عرصه روابط بین‌الملل، از مهمترین مباحثی است که در زمینه انقلاب اسلامی مطرح می‌شود.
وی ضمن تأکید بر اهمیت توجه به تأثیرات فرهنگی و سیاسی انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر نظریات و آینده روابط بین‌الملل؛ به دیدگاه‌ها و نظریات متعدد درباره تأثیرگذاری انقلاب اسلامی اشاره نمود و اظهار داشت: غالب دیدگاه‌های غربی در رابطه با روابط بین‌الملل معطوف به رئالیسم و واقع گرایی است.
پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی افزود: این نظریات هرگونه تأثیرگذاری انقلاب‌ها در عرصه بین‌المللی را نادیده می‌گیرند و ادعا می‌کنند که کشورها فارغ از ایدئولوژی‌ها و ارزش‌هایی که دارند، در پی کسب منافع ملی و بیشینه کردن قدرت خود هستند. در واقع، از نظر این دیدگاه، آرمان‌ها و ارزش‌های انقلابی پوششی برای تعقیب منافع ملی بوده و تأثیر چندانی بر روابط بین‌الملل و نظام بین‌الملل نمی‌گذارند.
وی تصریح کرد: مفهوم تأثیرگذاری برخی از صاحب نظران بر وجود ارتباط یک طرفه بین انقلاب و روابط بین‌الملل اذعان دارد و بر این باورند که ساختار بین‌الملل بر انقلاب‌ها تأثیرگذار است و هیچ انقلابی نمی‌تواند بر روابط بین‌المللی تأثیر داشته باشد.
سخنران این نشست علمی یادآور شد: برخی از نظریه پردازان نیز رابطه را رابطه‌ای دو سویه می‌دانند و بر این باورند که، انقلاب‌ها همانند ساختار نظام بین‌المللی بر یکدیگر تأثیرگذار هستند. این گروه اصرار دارند که انقلاب‌ها در گذر زمان و با توجه به ساختارهای بین‌المللی، اجباراً دست به تغییر ساختاری خواهند زد.
وی به برخی از دیدگاه‌های نظریه پردازان غربی اشاره نمود و خاطرنشان کرد: "فرد ‌هالیدی"، استدلال می‌کند که انقلاب اسلامی ایران حتی بیش از انقلاب‌های روسیه و فرانسه، فراملی گرا بوده و اهداف فراملی را پیگیری کرده است.
دانشیار ادامه داد: "جان ال اسپوزیتو": یکی دیگر از نظریه پردازان غربی نیز تلاش کرده تا پیامدهای انقلاب اسلامی در محیط‌های متجانس و غیر متجانس را تبیین نظری کند؛ به طوری که فرضیه‌ها و نظریه‌های مختلفی را درباره ماهیت، معنا، مفهوم، سیاست‌ها و ابزارهای صدور انقلاب اسلامی ارائه کرده است.
وی با بیان این که دیدگاه‌های فرهنگی، اسلامی یا همان دیدگاه‌های نویسندگان داخلی را می‌توان در دو دسته رهیافت‌های محتوایی و نیز رهیافت‌های الگویی و روش شناسانه، مورد بررسی قرار داد، ابراز داشت: در رهیافت محتوایی، منوچهر محمدی در کتاب " بازتاب جهانی انقلاب اسلامی" به بررسی تأثیر انقلاب اسلامی در سطح جهانی پرداخته و بازتاب انقلاب اسلامی بر دولت‌ها و ملت‌ها و میزان تأثیر گذاری انقلاب اسلامی با توجه به نزدیکی و دوری فرهنگی و جغرافیایی جوامع مختلف با جامعه ایران، را متفاوت ذکر می‌کند.
پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی افزود: محمد باقر حشمت زاده در کتاب "تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای مسلمان" نیز ضمن تاکید بر جنبه محتوایی، تأثیر انقلاب بر کشورهای اسلامی؛ توضیح می‌دهد که انقلاب اسلامی در سه سطح دولت‌ها، ملت‌ها، نهضت‌ها و جنبش‌ها بر کشورهای اسلامی تأثیر گذاشته است.
وی با بیان این که در رهیافت‌های الگویی و روش‌شناسانه، می‌توان به محققانی چون؛ ابراهیم برزگر و دهقانی فیروز آبادی اشاره نمود، خاطرنشان کرد: برزگر در بحث تأثیرگذاری و بازتاب انقلاب اسلامی به ارائه دقیق و منسجم الگو و روش ورود نموده و از فرمول بندی‌هایی نظیر نظریه‌های پخش در زمینه تأثیرات انقلاب اسلامی بهره گرفته است.
سخنران نشست ضمن جمع بندی نظریات تأثیرات انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل تصریح کرد: تمامی نظریات غربی در روابط بین‌الملل ماهیتی سکولاری دارند و نقشی برای آموزه‌های دینی در این عرصه قائل نیستند. انقلاب اسلامی با ماهیت دینی توانست، تأثیرات قابل ملاحظه‌ای بر این روند در نظریات روابط بین‌الملل وارد نماید.
وی با تأکید بر این که انقلاب اسلامی بر همه نظریات "واقع گرایی"، "لیبرال"، "سازه انگاری"، "مارکسیستی" و "پست مدرن" تأثیر گذاشته است، ابراز داشت: انقلاب اسلامی با نگرشی تازه، انگاره‌های اصلی گفتمان سکولار را مورد نقد و نفی قرار می‌دهد.
دانشیار خاطرنشان کرد: نفی اومانیسم، اباحی گری، عقلانیت صرف ابزاری، ساینتیسم و پوزیتویسم از مهمترین انگاره‌هایی است، که مورد هجمه گفتمان انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
وی پایبندی به دولت- ملت، در عین طرح مقوله امت و نفی ناسیونالیسم غربی را از عرصه‌های تأثیرگذار انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل عنوان کرد و یادآور شد: "تأکید بر دو جنبه ساختاری و اراده انسانی با نفی جبرگرایی"، "نقد و نفی نسبی‌گرایی افراطی" و نیز "تأکید بر وجود اصول ثابت و لایتغیر در حوزه ماوراء طبیعی مثل وحی، نصوص قرآنی و نصوص مسلم روایی"، مبانی هویتی پایداری را به وجود آورده است.
پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی تأثیرات فرهنگی انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل را مورد توجه قرار داد و اذعان داشت: انقلاب اسلامی نقش بسزایی در به چالش کشیدن بنیادین گفتمان فرهنگی لیبرالیسم ایفا کرده است. این انقلاب، گفتمان فرهنگی اسلامی را به گفتمان جهانی تبدیل نمود.
وی در ادامه سخنان خود تأثیر مبانی انقلاب اسلامی بر روابط بین‌الملل را در عرصه مبانی معرفت شناختی، هستی شناختی و انسان شناختی مورد توجه قرار داد و تصریح کرد: انقلاب اسلامی ضمن تأثیر بر شکل گیری ادبیات جدید در روابط بین‌الملل، دو گونه ادبیات سلبی و ایجابی را در دستور کار خود قرار داد.
دانشیار افزود: نفی ستم و ستمگری و باز تعریف و استفاده واژه‌های استکبار و مستکبر و نیز استضعاف و مستضعف و نیز شیطانی، شیطان بزرگ و طاغوت در سطح روابط بین‌الملل از مهمترین مؤلفه‌های ادبیات سلبی به شمار می‌رود.
پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی یادآور شد: انقلاب اسلامی با به کارگیری ادبیات ایجابی توانست؛ بر مفاهیم و انگاره‌های فرهنگی روابط بین‌الملل تأثیرگذار باشد؛ که از جمله می‌توان به مواردی چون؛ "ترویج فرهنگ مردم سالاری دینی"، "ترویج فرهنگ استقلال خواهی"، "تقویت فرهنگ اصلاح طلبی"، "تقویت فعالیت‌های فکری"و نیز تأثیر انقلاب بر تبادل فرهنگی، تعامل نخبگان و مهمتر از همه تأثیر انقلاب بر مطرح شدن ادبیات و آموزه‌های دینی در سطح روابط بین‌الملل اشاره نمود.
وی با تأکید بر این که تأثیرات سیاسی از مهمترین تأثیرات انقلاب اسلامی بر روابط بین‌المللی است، خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی علاوه بر اینکه در عرصه نظریه‌پردازی و نیز عرصه تحول فرهنگی در روابط بین‌الملل تأثیرگذار بوده، به همان نسبت و با شدت بیشتری، در عرصه سیاسی نمود قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده است.
دانشیار تأثیرات سیاسی انقلاب اسلامی را در دو سطح عام و خاص مورد بحث و بررسی قرار داد و اظهار داشت: "پایان و گذار از ائتلاف امنیتی با غرب"، "نفی صهیونیسم جهانی"، "سیاست صدور انقلاب اسلامی"، "نفی انحصار طلبی"، "باز تعریف مقوله قدرت در سطح روابط بین‌الملل" و "نفی توسل به زور و منازعه" از مهمترین تأثیرات سیاسی است که می‌توان در سطح عام مورد بررسی قرار داد.
پژوهشگر پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی با اشاره به تأثیرات انقلاب اسلامی بر جهان اسلام، خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی در سطوح مختلف افکار، رفتار و روابط و ساختار بر جهان اسلام تأثیر گذارده است.
دانشیار در پایان سخنان خود ضمن بررسی تأثیر انقلاب اسلامی بر آینده روابط بین‌الملل، اذعان داشت: بحث تبیین سناریوهای تأثیرگذاری انقلاب اسلامی بر آینده روابط بین‌الملل و در نظر داشتن احتمالات آینده و سناریوهای مرتبط با آن، از مهمترین مباحثی است که متأسفانه در محافل علمی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 
کلیه حقوق این سایت برای پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی(ص) محفوظ است. - Copyright © 2009-2012 - All rights reserved
مرورگر پیشنهادی : Mozilla Firefox بازدید امروز : ، بازدیدکل :