امروز :
 
مرکز دراسات المصطفی (ص) العالمی
Al-Mustafa International Research Institute
 
 
فارسی | العربیه | English
 


نشست علمی «اصول تاریخ‌نگاری از منظر قرآن»
دوشنبه ٤ خرداد ١٣٩٤ - ١١:١٧

 


 

نشست علمی اصول تاریخ‌نگاری از منظر قرآن در روز سه‌شنبه 94/2/22 از ساعت 11 لغایت 13 با حضور جمعی از اساتید و کارشناسان پژوهشگاه بین المللی المصطفی در سالن اجتماعات طبقه سوم پژوهشگاه با سخنرانی دکتر محمد حسین دانش کیا توسط گروه تاریخ و سیره پژوهشکده علوم اسلامی برگزار شد.

دکتر محمد حسین دانش‌کیا در این نشست علمی ضمن ارائه پیش فرض‌هایی از بحث تاریخ در قرآن کریم، تصریح کرد: عبرت پذیری یکی از مهم ترین اهداف پیگیری وقایع تاریخی است که انگیزه مطالعه این مهم را دو چندان می‌کند.

وی با بیان این که دروس تاریخ ارائه شده به مقاطع تحصیلی مختلف، کمتر حالت عبرت گذاری و عبرت پذیری دارند، اظهار داشت: درس تاریخ یکی از مهم ترین دروس در نزد علما و حکمای اسلامی به شمار می‌رفت؛ به گونه‌ای که امام خمینی (ره) در کتاب چهل حدیث، ضمن ذکر آیات محکمه، تاریخ را جزء هم‌ردیفان علم عقاید و کلام می‌شمارد.

استاد مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا (ع) افزود: در تعالیم ائمه اطهار (علیهم السلام) نیز ذکر مغازی رسول الله (صلی الله علیه و آله) در کنار تعلیم قرآن کریم به فرزندان جدی گرفته می‌شد و یکی از موارد درسی ایشان قرار می‌گرفت.

وی ضمن ارائه پرسش های متعددی در موضوع تاریخ نگاری از منظر قرآن کریم، تصریح کرد: "تاریخ اسلام در قرآن"، "رویکردهای تاریخی و موضوعات تاریخی ذکر شده در این کتاب آسمانی"، "زوایای دید قرآن به موضوعات تاریخی و معیارهای مشخص در این زمینه"، "روش‌های خاص قرآن در ابعاد نگارشی و نگرشی"، "تفاوت روش‌ تاریخ نگاری قرآن با روش‌های مرسوم" و... از مهم ترین مباحث و پیش‌فرض‌ها در رابطه با تاریخ نگاری از منظر قرآن است.

دکتر دانش‌کیا با بیان این که هنوز رویکرد تاریخی قرآن کریم به صورت منظم، استنباط و استخراج نشده و به صورت مکتبی مجزا شکل نگرفته است، ابراز داشت: متاسفانه مکتب نگرشی قرآن در عرصه تاریخ نگاری کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

وی با بیان این که در مورد ارتباط آیاتی که در رابطه با مسائل تاریخی مطرح شده، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد، اظهار داشت: "تناسب آیاتی که در یک عرصه نازل شده است"، " آیات همجوار با یکدیگر تناسب دارند"، "هر سوره مشتمل بر موضوعاتی جداگانه است" و "هر سوره دارای جامعیتی واحد است" از مهم ترین نظریه‌های مشهور در رابطه با ارتباط آیات با یکدیگر است.

این استاد دانشگاه اهداف قرآن کریم از پرداختن به مسائل تاریخی را مورد توجه قرار داد و اذعان داشت: استوار نمودن دل نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه و آله) و بیان «آیه» به معنای عبرت و نشانه که در بر دارنده پیاده سازی سنت‌های الهی و ثابت کننده وجود ذات اقدس الهی است، از مهم ترین اهداف قرآن در پرداختن به موضوعات تاریخی است.

استاد مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا (ع) افزود: "موعظه و تذکر برای مؤمنان"، "عبرت گیری"، "هشدار به کافران" و نیز "ایجاد زمینه برای تفکر و تأمل" از دیگر اهداف قرآن کریم از اشاره به وقایع تاریخی به شمار می‌رود.

سخنران این نشست علمی با تاکید بر این که مطالعه تاریخ، مطالعه افعال و نشان دهنده نصرت الهی است، خاطرنشان کرد: قرآن کریم در نقد، نقل، گزینش محتواها، روش چینش گزارش‌ها و ترکیب و نیز نتیجه‌گیری آنها، به دنبال تحقق اهداف ذکر شده است.

دکتر دانش‌کیا با بیان این که قرآن کریم در نقل تاریخ اسلام، از ویژگی های نگرشی و نگارشی خاصی برخوردار است، یادآور شد: قرآن کریم به نوعی تاریخ عمومی تلقی شده و از خلقت آدم (ع) تا زمان نزول را نقل می کند.

وی با اشاره به تمایزات تاریخ نگاری اسلامی و غیر اسلامی، اظهار داشت: علم اسلامی، علمی است که در نگاه به جهان هستی به خلقت می نگرد نه به طبیعت؛ هرآنچه که قرآن کریم در مورد وقایع تاریخی نقل می‌کند، خداوند متعال در آن حضور دارد و حضور و نقش ذات باری تعالی را به اشکال گوناگون بیان می‌نماید.

این استاد دانشگاه هدف محوری را یکی دیگر از ویژگی های تاریخ نگاری در قرآن کریم دانست و تصریح کرد: قرآن کریم، هیچ حرف زائدی بر اهداف بیان ننموده و معجزات و نشانه های الهی را بر اساس اقتضائات تاریخی آن عصر متذکر شده است.

استاد مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا (ع) یادآور شد: قرآن کریم با نگاهی متفاوت انسان و خداوند متعال را به عنوان عاملان محرک تاریخ می‌داند و از شیطان به عنوان مؤثر در این عرصه یاد می کند.

سخنران نشست با بیان این که با تحلیل مجموعه آیات قران کریم، الگوهای تاریخ نگاری متعددی به دست خواهد آمد، اذعان داشت: خداوند متعال بر تمام پیروزی ها و شکست های تاریخی آسیب شناسی نموده و انها را ذکر کرده است.

دکتر دانش‌کیا در پایان سخنان خود با تاکید بر این که باید از سیره تاریخ نگاری قرآن کریم درس گرفته و تاریخ را در خدمت هدایت بشر قرار دهیم، اظهار داشت: باید با تأمل در وجوه نگرشی قرآن کریم، در تاریخ نگاری های صورت گرفته، جنبه هدایتی انسان مهم شمرده شود.

 

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 
کلیه حقوق این سایت برای پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی(ص) محفوظ است. - Copyright © 2009-2012 - All rights reserved
مرورگر پیشنهادی : Mozilla Firefox بازدید امروز : ، بازدیدکل :